نېمە ئۈچۈن 10 يىللىق پايدا نىسبىتىنىڭ ئۆرلىشى ئالتۇن باھاسىنى يىقىتالمىدى؟

ئەنئەنىۋى پۇل مۇئامىلە مودېلىدا، ئەمەلىي ئۆسۈم نىسبىتى (نامىي ئۆسۈم نىسبىتى-پۇل پاخاللىقى كۆزلىمىسى) ئالتۇننىڭ ئەڭ چوڭ دۈشمەن ئۆزگەرگۈچى مىقدارى ھېسابلىنىدۇ.

10 يىللىق نامىي پايدا نىسبىتى شىددەت بىلەن ئۆرلىگەندە، ئادەتتىكى قائىدە بويىچە ئالتۇننىڭ مۆلچەر قىممىتى قىسىلىپ قالىدۇ.

ھالبۇكى، بۇ قېتىمقى ئۇزۇن مۇددەتلىك پايدا نىسبىتىنىڭ ئۆرلىشى «ئىقتىسادنىڭ ئاساسىي تەرىپى كۈچلۈك بولۇش»كەلتۈرۈپ چىقارغان ئىچكى خاراكتېرلىك ئۆسۈم نىسبىتىنىڭ ئۆسۈشىدىن ئەمەس، بەلكى «مۇددەت ئۈستىدىكى ئۈستەك باھاسىنىڭ چوڭىيىشى»تۈرتكە بولغان تاشقى خاراكتېرلىك خەۋپ-خەتەر ئۈستىدىكى ئۈستەك باھاسىدىن بولغان.

ئۆسۈم نىسبىتى ساقچىلىرى 10 يىللىق پايدا نىسبىتىنى ئۆستۈرۈش ئارقىلىق ھۆكۈمەت بىلەن مەركىزىي بانكىنى جازالىغاندا، ئۇ ئەمەلىيەتتە فابى سىستېمىسى بىلەن ئىگىلىك ھوقۇق قەرزىنىڭ سىجىلسىزلىقىنى ئاشكارىلىدى:

ئىگىلىك ھوقۇق ئىناۋەت خەۋپ-خەتىرىنىڭ بىر-بىرىنى تۈگىتىشى:دۆلەت زايومى ئەنئەنىۋى «خەۋپ-خەتىرى يوق مۈلۈك»بولۇش سۈپىتى بىلەن داۋالغۇپ تۇرغانلىقى ۋە خەۋپ-خەتىرى تېز ئۆرلەپ، مەبلەغنى قارشى تەرەپنىڭ توختامغا خىلاپلىق قىلىش خەۋپ-خەتىرى بولمىغان ئالتۇنغا ئېقىشقا مەجبۇر قىلغان.

دوللارسىزلاشتۇرۇش ۋە مەركىزىي بانكا ئالتۇن سېتىۋېلىش:ئۇزاق مۇددەتلىك قەرز باھاسىنىڭ كۈچلۈك داۋالغۇشى ئامېرىكا قەرز مۈلكىنى ئىلكىدە تۇتۇشنىڭ خەۋپ-خەتەر پايدا نىسبىتىنىڭ ناچارلىشىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ، يەر شارىۋى مەركىزىي بانكىلارنىڭ تاشقى پېرېۋوت زاپىسىنى تەڭشەش، مەبلەغ ئاجرىتىپ ئالتۇننى كۆپەيتىش يۈزلىنىشىنى تېزلەتكەن.